Upadłość konsumencka to moment, kiedy stałeś się niewypłacalny i nadchodzi pora ją ogłosić. Jednak w takiej sytuacji dobrze wiedzieć na czym ona polega i jak prawidłowo z niej skorzystać, o czym dowiesz się w poniższym poradniku prawnym.

Upadłość konsumencka – co to takiego?

Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe przeznaczone dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, czyli konsumentów, którzy stali się niewypłacalni. Stan niewypłacalności dotyczy dłużników, którzy nie są w stanie wykonywać sowich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Upadłość konsumencka sprowadza się do dwóch zasadniczych funkcji:

  • Konsumenta – umorzenie całościowe lub połowiczne długów
  • Windykacja – odzyskanie należności przez wierzyciela

Funkcja windykacyjna może być spełniona tylko i wyłącznie wtedy, gdy ustalono, że konsument zarówno przed ogłoszeniem upadłości jaki i w toku postępowania działa uczciwie i zgodnie z prawem.

Postępowanie na wniosek konsumenta

Postępowanie upadłościowe ma na celu całościową lub połowiczną sprzedaż majątku konsumenta. Uzyskane środki ze sprzedaży przekazuje się na usatysfakcjonowanie roszczeń wierzycieli, którzy potwierdzili swoją wierzytelność poprzez zgłoszenie się do sędziego-komisarza. W momencie ogłoszenia upadłości cały majątek konsumenta zostaje oddany do zarządzania przez syndyka, co oznacza, że konsument nie może swobodnie rozporządzać swoim majątkiem. Do tego może dojść wynagrodzenie za pracę upadłego. Wówczas po ogłoszeniu upadłości syndyk sporządza inwentaryzację majątku w celu jego sprzedaży (z wyjątkiem przedmiotów pierwszej potrzeby, które są nie wchodzą w proces egzekucyjny). Taka sytuacja sprawia, że konsument będzie mógł korzystać i zawierać drobne umowy takie jak: zakup żywności czy środków czystości. Należy pamiętać, że takie umowy pokrywane są z funduszy, które nie podlegały zajęciu przez syndyka. Postępowanie upadłościowe jest wszczynane tylko i wyłącznie na wniosek konsumenta. Takiej możliwości nie mają małżeństwa, ale może to złożyć jedno z małżonków.

Sąd na pierwszym etapie dokonuje oceny uczciwości finansowej konsumenta i tego czy może skorzystać z upadłości konsumenckiej. Ma on możliwość odrzucenia wniosku w trzech przypadkach:

  • Jeśli konsument doprowadził do sytuacji, w której doszło do jego niewypłacalności albo znacząco zwiększył jej stopień
  • W stosunku do konsumenta prowadzono już postępowanie upadłościowe, ale zostało ono umorzone z innych przyczyn, niż na wniosek konsumenta
  • Odrzucenie wniosku może wynikać z uchylenia planu spłaty we wcześniejszym postępowaniu o upadłość, ponieważ konsument go nie wykonywał, czyli np. nie składał sprawozdań czy zatajał źródła dochodu

Sporządzenie planu spłaty

Nieodzownym elementem postępowania upadłościowego jest sporządzenie przez sąd planu spłaty. Odbywa się to na zasadzie ustaleń dotyczących części dochodów konsumenta jakie będą przeznaczone na zaspokojenie tych wierzytelności oraz w jakim czasie konsument będzie wykonywał obowiązki związane z planem spłaty. Aby sąd mógł sprawnie ustalić plan spłaty, to musi wziąć pod uwagę możliwości zarobkowe upadłego, konieczność jego utrzymania oraz osób pozostających na utrzymaniu i ich potrzeby mieszkaniowe, wysokość niezaspokojonych wierzytelności i realności ich zaspokojenia w przyszłości. Dobrze, aby konsument wykonywał swoje zobowiązania w sposób prawidłowy, ponieważ może to skutkować oddłużeniem – sąd umarza zobowiązania konsumenta.

Inną możliwością dla konsumenta jest złożenie przez niego propozycji układowych, w których może przedstawić warunki likwidacji i restrukturyzacji majątku oraz wierzytelności. W propozycjach układowych można składać propozycje o:

  • Rozłożenie wierzytelności na raty na dłuższy okres
  • Zachowanie określonego składnika majątkowego
  • Odroczenie płatności danej wierzytelności